Eπιπεφυκίτιδα



Eπιπεφυκίτιδα

Άρθρο της παιδιάτρου Βικτωρίας Κούγια

Ορισμένες φορές οι γονείς παρατηρούν μια ερυθρότητα ή/και πρήξιμο στο ένα ή και στα δύο μάτια του παιδιού τους, που συχνά συνοδεύεται από κιτρινωπές εκκρίσεις. Τις περισσότερες φορές η αιτία είναι μια τυπική επιπεφυκίτιδα, η οποία είναι συνηθισμένη μόλυνση του ματιού τόσο σε παιδιά όσο και σε ενήλικες. Δεν υπάρχει λόγος για πανικό! Με τη σωστή ενημέρωση και ακολουθώντας τις οδηγίες, αντιμετωπίζεται.

Τι είναι η επιπεφυκίτιδα;

Επιπεφυκίτιδα ονομάζεται η φλεγμονή του επιπεφυκότα, δηλαδή του υμένα που καλύπτει το λευκό του ματιού και το εσωτερικό των βλεφάρων. Η φλεγμονή προκαλεί ερυθρότητα και οίδημα, με αποτέλεσμα τα μάτια να φαίνονται έντονα κόκκινα και πρησμένα. Τα μεγαλύτερα παιδιά μπορεί να παραπονούνται και για κνησμό (φαγούρα) ή πόνο,ενώ τα μικρότερα συχνά είναι ανήσυχα και τρίβουν τα μάτια τους. Λόγω της φλεγμονής παρατηρείται και αύξηση στην παραγωγή δακρύων, που είναι η φυσική άμυνα του οργανισμού για να «ξεπλύνει» το αίτιο που προκάλεσε τη φλεγμονή. Εκτός από τα παραγωγή δακρύων στην επιπεφυκίτιδα παράγεται και βλέννη, η οποία ειδικά στη μικροβιακή επιπεφυκίτιδα μπορεί να είναι πηχτή και κολλώδης.

Η επιπεφυκίτιδα παρατηρείται πολύ συχνά, ειδικά σε παιδιά κάτω των 5 ετών.

Πώς προκαλείται η επιπεφυκίτιδα;

Τα κυριότερα αίτια είναι μια λοίμωξη (είτε ιογενής είτε βακτηριακή), η αλλεργία και ο τραυματισμός ή ένα ξένο σώμα (π.χ. βλεφαρίδα, μια ακίδα κ.τ.λ.)

Στα παιδιά το συχνότερο αίτιο είναι οι ιοί. Πολλοί διαφορετικοί ιοί μπορεί να προκαλέσουν κόκκινα μάτια με εκκρίσεις, με συχνότερο τον αδενοιό, που προκαλεί λοίμωξη που μπορεί να διαρκέσει έως και 3 εβδομάδες. Η ιογενής επιπεφυκίτιδα είναι γενικά πολύ μεταδοτική, ειδικά με τα βρώμικα χέρια και μολυσμένα αντικείμενα όπως πετσέτες και μαξιλαροθήκες, γι αυτό και συχνά παρατηρούμε μικροεξάρσεις, κυρίως σε παιδικούς σταθμούς.

Στη βακτηριακή επιπεφυκίτιδα το πιο συχνό αίτιο είναι ο σταφυλόκοκκος και απαιτεί επιπλέον αντιμικροβιακή αγωγή, ενώ η πιο συχνή μορφή αλλεργικής επιπεφυκίτιδας είναι η αλλεργία στη γύρη.

Σε περίπτωση που η επιπεφυκίτιδα οφείλεται σε τραυματισμό ή ξένο σώμα, καλό είναι να επικοινωνήστε άμεσα με τον οφθαλμίατρό σας.

Πώς θα καταλάβω ότι το παιδί μου έχει επιπεφυκίτιδα;

Στα παιδιά με επιπεφυκίτιδα, όπως προαναφέρθηκε, το άσπρο του ματιού γίνεται κόκκινο ή ροζ ,ενώ κατά κανόνα συνυπάρχει και οίδημα (πρήξιμο) των βλεφάρων. Τα μάτια (το ένα ή και τα δύο) δακρύζουν. Συχνά παράγεται και ένα κίτρινο έκκριμα, που αποτελείται από βλέννη και πύον (τσίμπλες), που ειδικά το πρωί κάνει μια κρούστα στο βλέφαρο και δεν του επιτρέπει να ανοίξει .Τα ερεθισμένα μάτια συνήθως φαγουρίζουν ή ενοχλούν τα παιδιά, προκαλώντας ένα αίσθημα «σα να μπήκε άμμος» στο μάτι.

Στην ιογενή επιπεφυκίτιδα τα συμπτώματα από τα μάτια συνήθως συνυπάρχουν και με άλλα συμπτώματα από το αναπνευστικό, όπως συνάχι και βήχα.  Η φλεγμονή συνήθως ξεκινά από το ένα μάτι και γρήγορα εξαπλώνεται και στο άλλο.Οι εκκρίσεις από το μάτι είναι κατά κύριο λόγο υδαρείς, ειδικά στην αρχή.

Στη βακτηριακή επιπεφυκίτιδα συνήθως πάσχει μόνο το ένα ή κυρίως το ένα μάτι και οι εκκρίσεις είναι συνήθως πιο παχιές και κίτρινες με αποτέλεσμα τα βλέφαρα να «κολλάνε» μεταξύ τους και το μάτι να μην ανοίγει εύκολα.

Τόσο η ιογενής, όσο και η μικροβιακή επιπεφυκίτιδα είναι πολύ μεταδοτικές.

Τι πρέπει να κάνω όταν το παιδί μου έχει επιπεφυκίτιδα;

Στην ανακούφιση των συμπτωμάτων βοηθά πολύ να γίνονται συχνές πλύσεις με φυσιολογικό ορό ή τεχνητά δάκρυα. Αν το παιδί δεν συνεργάζεται, μπορείτε με μια βρεγμένη γάζα με φυσιολογικό ορό/τεχνητά δάκρυα να καθαρίζετε συχνά τις εκκρίσεις και τα δάκρυα. Ξεκινάτε από το εσωτερικού του ματιού και καθαρίζετε προς τα έξω. Για το άλλο μάτι χρησιμοποιείτε νέα καθαρή γάζα. Πάντα ξεκινάτε από το μάτι που έχει λιγότερο πρόβλημα ή δεν έχει καθόλου και μετά πάτε στο πάσχον, ώστε να μη μεταφέρετε τους ιούς με τα χέρια σας. Πολύ βοηθητικές μπορεί να είναι και κομπρέσες με κρύο νερό, αν το παιδί επιτρέπει την τοποθέτησή τους.

Σε περίπτωση βακτηριακής επιπεφυκίτιδας πέραν του καλού καθαρισμού χρειάζεται επιπλέον και αντιμικροβιακό κολλύριο, για να μειωθεί η διάρκεια των συμπτωμάτων και η πιθανότητα υποτροπής.

Πόσο διαρκεί η επιπεφυκίτιδα;

Στις περισσότερες περιπτώσεις η επιπεφυκίτιδα διαρκεί 7-10 μέρες. Σπανιότερα, ειδικά σε μόλυνση από αδενοιό μπορεί να επιμείνει και για 3 εβδομάδες.

Πώς θα σταματήσω τη μετάδοση;

Πλένετε συχνά τα χέρια σας με νερό και σαπούνι.

Αλλάζετε τακτικά τις μαξιλαροθήκες τις οποίες πρέπει να πλένετε με ζεστό νερό και απορρυπαντικό.

Μη μοιράζεστε πετσέτες και μαξιλαροθήκες.

Σε μεγαλύτερα παιδιά συμβουλέψτε τα να μην τρίβουν τα μάτια τους.

Κρατήστε τα παιδιά στο σπίτι.

Πότε μπορεί να επιστρέψει το παιδί μου στο σχολείο;

Το παιδί δεν είναι πια μεταδοτικό και μπορεί να επιστρέψει στις συνήθεις δραστηριότητές του όταν δεν έχει πια συμπτώματα.

Πότε θα επικοινωνήσω με το γιατρό μου;

Όταν τα συμπτώματα επιμένουν για περισσότερο από 2 εβδομάδες, είναι πολύ έντονα ή συνδυάζονται με επίμονο πυρετό ή αν το παιδί παραπονιέται ότι δεν βλέπει καλά.