Φύσημα στην καρδιά του παιδιού



Φύσημα στην καρδιά του παιδιού

Γράφει η παιδίατρος Βικτωρία Κούγια

Οι περισσότεροι γονείς όταν ενημερώνονται από τον παιδίατρο ότι ακούγεται ένας επιπλέον ήχος στην καρδιά του παιδιού τους, αγχώνονται και ανησυχούν. Ο επιπλέον αυτός ήχος ονομάζεται φύσημα και είναι κάτι σύνηθες και συνήθως ακίνδυνο για τα περισσότερα παιδιά που το εμφανίζουν. Πρόκειται για το λειτουργικό φύσημα, που είναι το πιο συχνό και δεν συντρέχει κανένας λόγος ανησυχίας, καθώς υποχωρεί τις περισσότερες φορές μόνο του μέχρι το παιδί να φτάσει στην εφηβεία. Υπάρχει όμως και το παθολογικό φύσημα το οποίο αποτελεί κατασκευαστικό πρόβλημα και χρειάζεται ιατρική παρακολούθηση και ενδεδειγμένη θεραπεία.

Τι είναι το φύσημα στην καρδιά;

Η καρδιά είναι ένας μεγάλος μυς, που δουλεύει αδιάλειπτα για να στείλει αίμα στους πνεύμονες για να γεμίσουν οξυγόνο και μετά αυτό το αίμα να το στείλει σε όλο το σώμα. Η καρδιά αποτελείται από 4 χώρους, 2 κοιλίες και 2 κόλπους, που χωρίζονται μεταξύ τους με βαλβίδες οι οποίες ανοιγοκλείνουν σε κάθε χτύπο.

Αν ακούσει κάποιος την καρδιά με ένα στηθοσκόπιο θα ακούσει 2 ξεκάθαρους ήχους, αυτούς που έχουμε συνηθίσει να λέμε «τικ-τακ». Αυτοί είναι οι φυσιολογικοί ήχοι που ακούγονται καθώς ανοίγουν και κλείνουν οι βαλβίδες της καρδιάς.

Ορισμένες φορές όμως, εκτός από αυτούς τους 2 ήχους, μπορεί να ακουστεί και ένας πρόσθετος ήχος, σαν αέρας που φυσάει. Αυτός ο ήχος λέγεται φύσημα. Στα παιδιά είναι αρκετά συχνός και οφείλεται σε στροβιλισμό του αίματος. Αυτός ο στροβιλισμός ενίοτε είναι παθολογικός γιατί οφείλεται σε κάποιο δομικό πρόβλημα της καρδιάς. Συνήθως όμως οφείλεται απλώς σε αλλαγές στη ροή του αίματος, που δεν αντιστοιχούν σε καμία πάθηση. Αυτά τα φυσήματα είναι τα πιο συχνά στα παιδιά και λέγονται αθώα ή λειτουργικά.

Το φύσημα λοιπόν δεν είναι νόσος, είναι σύμπτωμα, που οφείλεται στο στροβιλισμό του αίματος και ίσως να αποτελεί ένδειξη νοσήματος.

Πού οφείλεται το φύσημα;

Στα αθώα ή λειτουργικά φυσήματα η δομή της καρδιάς είναι φυσιολογική και ο στροβιλισμός οφείλεται σε διάφορα αίτια που επηρεάζουν τη ροή του αίματος. Έτσι, όταν η καρδιά του παιδιού χτυπά γρήγορα, όπως κατά την άσκηση, τον πυρετό, την αναιμία ή ακόμη και όταν το παιδί φοβάται κατά την εξέταση στον παιδίατρο, το αίμα κυλάει πιο γρήγορα και το φύσημα είναι έντονο. Από την άλλη, όταν η καρδιά χτυπά πιο αργά, για παράδειγμα όταν το παιδί κοιμάται, το φύσημα μπορεί να μην ακούγεται καν. Είναι τόσο σύνηθες που το 75% των νεογέννητων και περίπου το 66% των παιδιών έχουν αθώα φυσήματα.

Στα παθολογικά φυσήματα ο στροβιλισμός του αίματος οφείλεται σε δομικό πρόβλημα της καρδιάς, που συνήθως υπάρχει από τη γέννηση (συγγενής καρδιοπάθεια). Τέτοια «κατασκευαστικά» προβλήματα μπορεί να είναι μια «τρύπα» επικοινωνίας ανάμεσα στις κοιλότητες της καρδιάς, μια στενή βαλβίδα ή μια βαλβίδα που δεν κλείνει καλά. Τα παθολογικά φυσήματα συνήθως συνδυάζονται και με άλλα συμπτώματα, όπως κακή πρόσληψη βάρους, δυσκολία στην αναπνοή, ιδρώτες και κυάνωση.

Πότε εμφανίζεται ένα φύσημα;

Τα φυσήματα μπορεί να ακούγονται από τη γέννηση ή να εμφανιστούν αργότερα.

Πώς εξετάζεται το φύσημα;

Το φύσημα ακούγεται στο στηθοσκόπιο κατά την εξέταση της καρδιάς. Ο παιδίατρος θα ακούσει το φύσημα και θα εκτιμήσει από τα χαρακτηριστικά του αν πρόκειται για αθώο ή παθολογικό. Αν μοιάζει με παθολογικό φύσημα θα ακολουθήσει έλεγχος με υπερηχογράφημα καρδιάς από παιδοκαρδιολόγο για να επιβεβαιωθεί αν υπάρχει υποκείμενο πρόβλημα στην καρδιά ή όχι.

Ποια είναι η θεραπεία του φυσήματος;

Η θεραπεία, αν χρειαστεί δεν γίνεται για το φύσημα, αλλά για την αιτία που το προκαλεί. Επομένως, τα φυσήματα που είναι αθώα ή λειτουργικά δεν χρειάζονται καμία θεραπεία. Στα παθολογικά φυσήματα, που οφείλονται σε συγγενείς καρδιοπάθειες, η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή ή και χειρουργική αποκατάσταση. Το πότε θα γίνει εξαρτάται από τη διάγνωση, τη σοβαρότητα της κατάστασης αλλά και τη γενικότερη κατάσταση του παιδιού. (Δεν κατάλαβα το «πότε» που αναφέρεται, στην φαρμακευτική αγωγή ή την χειρουργική αποκατάσταση-και τα 2 )

Μπορεί το φύσημα να φύγει από μόνο του;

Τα περισσότερα φυσήματα στα παιδιά, δεδομένου ότι είναι λειτουργικά υποχωρούν από μόνα τους καθώς το παιδί μεγαλώνει. Συνήθως ο μεγαλύτερος αριθμός των φυσημάτων εξαφανίζεται μέχρι την εφηβεία.

Μπορεί το παιδί με φύσημα να αθλείται;

Παιδιά με λειτουργικά φυσήματα δεν είναι απαραίτητο να περιορίζουν τις δραστηριότητές τους και μπορούν να αθλούνται κανονικά. Δεν χρειάζονται τακτικό καρδιολογικό έλεγχο και δεν απαιτείται να παίρνουν αντιβίωση όταν κάνουν οδοντιατρικές επεμβάσεις, όπως γινόταν παλιά.