Πυρετός στα παιδιά: Ποια είναι η φυσιολογική θερμοκρασία & πώς τον αντιμετωπίζω



Πυρετός στα παιδιά: Ποια είναι η φυσιολογική θερμοκρασία & πώς τον αντιμετωπίζω

μητερα πυρετος παιδια Κουγια

 
Γράφει η παιδίατρος Βικτωρία Κούγια

Κάθε φορά που το παιδί σας έχει υψηλό πυρετό πανικοβάλλεστε και δεν ξέρετε τι να κάνετε; Ο πυρετός είναι ο πιο συχνός λόγος ανησυχίας των γονιών και μια από τις πιο συχνές αιτίες επίσκεψης στον παιδίατρο. Όλα τα παιδιά θα κάνουν πυρετό κάποια στιγμή της ζωής τους και αυτό που πρέπει να θυμάστε είναι ότι πρόκειται για ένα αμυντικό εργαλείο του οργανισμού στην καταπολέμηση των μικροβίων και ιών.

Γονείς εκτός από τη θερμοκρασία του παιδιού σας θα πρέπει να παρακολουθείτε και τα υπόλοιπα σημάδια μας νόσου, δηλαδή τη γενική διάθεση του παιδιού, τυχόν σημεία αφυδάτωσης ή άλλα συμπτώματα, όπως εξανθήματα ή αυχενική δυσκαμψία.

Στον παρακάτω οδηγό θα βρείτε χρήσιμες πληροφορίες για να μάθετε τι είναι πυρετός, ποιος είναι ο σωστός τρόπος θερμομέτρησης και πότε πρέπει να αναζητήσετε τη βοήθεια του παιδιάτρου σας.

Γιατί έχουμε πυρετό;
Ο πυρετός δεν είναι πάθηση αλλά εκδήλωση μιας πάθησης, δηλαδή είναι ένα σημάδι του οργανισμού ότι αντιμετωπίζει μια λοίμωξη, είτε από ιό (π.χ. κοινό κρυολόγημα), είτε από ένα μικρόβιο (π.χ. ωτίτιδα). Όταν ο οργανισμός αναγνωρίζει ότι αντιμετωπίζει μια λοίμωξη ή άλλη ασθένεια ο εγκέφαλος αντιδρά αυξάνοντας τη θερμοκρασία ενεργοποιώντας την άμυνα του οργανισμού, που στέλνει λευκά αιμοσφαίρια και άλλους «μαχητές» για να αντιμετωπίσουν την αιτία της λοίμωξης.

Γιατί και πότε αντιμετωπίζουμε με φάρμακα τον πυρετό;
Ο ρόλος του πυρετού είναι πολύ σημαντικός για την αντιμετώπιση μιας λοίμωξης. Η άνοδος της θερμοκρασίας βοηθά το σώμα να περιορίσει την ανάπτυξη των μικροβίων και την αναπαραγωγή των ιών, ενισχύοντας έτσι την ανοσιακή απάντηση. Αυτό σημαίνει ότι, αντίθετα με την κοινή πεποίθηση, ο πυρετός δεν αποτελεί αυτός καθαυτός κίνδυνο για το παιδί. Δηλαδή το παιδί δεν παθαίνει κάτι από τον πυρετό, όσο υψηλός κι αν είναι, αλλά από την αιτία που τον προκαλεί. Αν η αιτία είναι για παράδειγμα μια απλή ιογενής λοίμωξη, το παιδί ακόμη και με υψηλό πυρετό θα είναι καλά, με καλή διάθεση, μπορεί ακόμη και να χοροπηδά στο κρεβάτι. Αντίθετα, αν ο πυρετός προκαλείται από μια σοβαρή βακτηριακή λοίμωξη τότε το παιδί ακόμη και με χαμηλότερο πυρετό θα μοιάζει να δυσφορεί και θα δείχνει ότι δεν είναι καλά.
Στην πρώτη περίπτωση τα αντιπυρετικά δεν είναι απαραίτητα, ενώ στη δεύτερη το αντιπυρετικό θα βοηθήσει το παιδί να αισθανθεί καλύτερα.
Επομένως, το ύψος του πυρετού δεν είναι ο κατάλληλος δείκτης για το αν το παιδί χρειάζεται φάρμακα ή εξέταση από τον παιδίατρο. Αυτό που έχει σημασία είναι η εμφάνιση και η συμπεριφορά του παιδιού.

Ποια θερμοκρασία θεωρείται φυσιολογική και τι θεωρείται πυρετός;
Η «φυσιολογική» θερμοκρασία κάθε παιδιού εξαρτάται από την ηλικία του, την ώρα της ημέρας και τη δραστηριότητά του. Γενικά ως φυσιολογική θεωρείται η θερμοκρασία των 37 βαθμών Κελσίου, +/- 0,6 βαθμοί Κελσίου (δηλαδή από 36,4 έως 37,6). Πυρετός θεωρείται η θερμοκρασία σώματος πάνω από 38 βαθμούς Κελσίου.

Ποιος τύπος θερμομέτρου είναι καλύτερος για το παιδί μου;
Για τη θερμομέτρηση του παιδιού σας χρησιμοποιήστε ηλεκτρονικό θερμόμετρο. Τα παλαιότερα θερμόμετρα υδραργύρου μπορεί να είναι επικίνδυνα για σας και το παιδί αν σπάσουν, λόγω της τοξικότητας του υδραργύρου. Άλλοι τύποι, όπως θερμόμετρα πιπίλες και πλαστικές ταινίες δεν θεωρούνται ακριβείας και γι’ αυτό δεν συστήνονται.

Σε ποιο μέρος του σώματος να μετρήσω τη θερμοκρασία;
Υπάρχουν διαφορετική τύποι ηλεκτρονικού θερμομέτρου, ανάλογα με την περιοχή του σώματος που θερμομετρούν.
Η θερμομέτρηση κάτω από τη μασχάλη είναι ένας γρήγορος και εύκολος τρόπος για να θερμομετρούμε το παιδί, ειδικά στον παιδικό και το σχολείο. Βεβαιωθείτε ότι η μασχάλη δεν είναι υγρή πριν τη χρηση του θερμόμετρου.
Η θερμομέτρηση του μετώπου είναι ένας εύκολος και γρήγορος τρόπος για να πάρουμε τη θερμοκρασία από ένα παιδί. Για να γίνει σωστά ακολουθείστε προσεκτικά τις οδηγίες και μην το κάνετε κοντά σε πηγή θερμότητας (π.χ. καλοριφέρ ή κλιματιστικό) γιατί επηρεάζει το αποτέλεσμα.
Η θερμομέτρηση από το αυτί είναι μια ασφαλής μέθοδος, που μπορεί να εφαρμοστεί σε παιδιά 6 μηνών και άνω. Στα μικρότερα βρέφη ο ακουστικός πόρος είναι πολύ μικρός και στενός για να χωρέσει το θερμόμετρο. Τραβήξτε ελαφρά προς τα πίσω το πτερύγιο ή σε παιδια άνω του 1 έτους προς τα πίσω και πάνω. Επίσης βεβαιωθείτε ότι παιδί ήταν σε εσωτερικό χώρο με σταθερή θερμοκρασία για τουλάχιστον 15 λεπτά πριν τη θερμομέτρηση.
Τα θερμόμετρα που θερμομετρούν από τον πρωκτό θεωρούνται ιδιαίτερα ακριβή στις μετρήσεις αλλά κρύβουν κινδύνους τραυματισμού σε περίπτωση που δεν χρησιμοποιηθούν με τον σωστό τρόπο από έμπειρα άτομα.
Η θερμομέτρηση από το στόμα μπορεί να γίνει σε παιδιά άνω των 4 ετών. Βάλτε το θερμόμετρο κάτω από τη γλώσσα και ζητήστε στο παιδί να κλείσει το στόμα του με τα χείλη, χωρίς να δαγκώνει το θερμόμετρο.

Πότε θα δώσω αντιπυρετικό στο παιδί μου;
Δεδομένου ότι ο πυρετός δεν είναι από μόνος του επικίνδυνος, τα αντιπυρετικά θα πρέπει να δίνονται για τα παιδιά που φαίνεται ότι δυσφορούν και όχι σε αυτά που φαίνονται να μην ενοχλούνται από τον πυρετό. Τα αντιπυρετικά δίνονται για την καλή γενική κατάσταση του παιδιού και όχι για να αποκτήσει το παιδί φυσιολογική θερμοκρασία.
Ο στόχος μας όταν το παιδί έχει πυρετό δεν είναι ο ίδιος ο πυρετός αλλά η διάθεση και η γενική κατάσταση του παιδιού. Επομένως δίνουμε αντιπυρετικό σε παιδιά με πυρετό που δεν αισθάνονται καλά.Συνήθως αυτό χρειάζεται σε θερμοκρασίες άνω των 38,2 βαθμών Κελσίου.

Ποια είναι η δόση του αντιπυρετικού;
Τα φάρμακα που έχουν έγκριση για την αντιμετώπιση του πυρετού στα παιδιά είναι η παρακεταμόλη ( με δόση 15 mg/kg) και η ιβουπροφένη ( με δόση 10 mg/kg).
Πολύ συχνά η δοσολογία των αντιπυρετικών είναι λανθασμένη, είτε γιατί οι γονείς δεν γνωρίζουν ποια είναι η σωστή δόση, είτε γιατί δε χρησιμοποιούν δοσομετρητή. Το μεγαλύτερο λάθος είναι η χορήγηση του φαρμάκου με «κουταλάκι». Ακολουθείστε προσεκτικά τις οδηγίες του παιδιάτρου και πάντα μετράτε με δοσομετρητή (π.χ. σύριγγα) την ποσότητα.

Αν το παιδί ανεβάσει πυρετό ενώ κοιμάται τι πρέπει να κάνω;
Τα παιδιά που ενώ έχουν πυρετό κοιμούνται ΔΕΝ χρειάζεται να τα ξυπνήσουμε για να δώσουμε αντιπυρετικό.

  • Πότε να επικοινωνήσω με τον παιδίατρό μου;
    Όταν το παιδί φαίνεται ότι δεν είναι καλά, δηλαδή είναι πολύ ληθαργικό ή πολύ ευερέθιστο, ιδιαίτερα αν αυτό επιμένει μετά με την υποχώρηση του πυρετού.
  • Όταν το παιδί εμφανίζει και άλλα συμπτώματα, όπως εξανθήματα, δυσκαμψία αυχένα, έντονο πόνο στο αυτί, επαναλαμβανόμενες διάρροιες και εμετούς.
  • Όταν το παιδί εμφανίζει σημεία αφυδάτωσης (λίγα ούρα, ξηρό στόμα, λίγα δάκρυα) ή δεν πίνει υγρά.
  • ‘Οταν πρόκειται για βρέφος μικρότερο των 3 μηνών