Καλοκαιρινές ωτίτιδες και βουτιές στη θάλασσα



Καλοκαιρινές ωτίτιδες και βουτιές στη θάλασσα

Γράφει η παιδίατρος Βικτωρία Κούγια

Για τα περισσότερα παιδιά το καλοκαίρι σημαίνει θάλασσα και βουτιές. Μακροβούτια με μάσκα, βουτιές από βράχια και παιχνίδια κάτω από το νερό. Η θάλασσα έχει πολλά οφέλη για την υγεία ωστόσο πολλά παιδιά υποφέρουν από καλοκαιρινές ωτίτιδες που συνοδεύονται από οξύ πόνο και πυρετό, τα οποία μπορούν να περάσουν με κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή. Δυστυχώς όμως για τους μικρούς μας φίλους, ανάλογα και με την σοβαρότητα της κατάστασης, ίσως θα πρέπει να διακόψουν το μπάνιο στη θάλασσα για ένα χρονικό διάστημα.

Τι είναι η ωτίτιδα;

Το αυτί αποτελείται από 3 τμήματα. Αυτά είναι το εξωτερικό, το μέσο και το εσωτερικό αυτί:

Το εξωτερικό αυτί αποτελείται από το πτερύγιο και τον ακουστικό πόρο, δηλαδή το κανάλι που οδηγεί τον ήχο στο τύμπανο.

Το μέσο αυτί αποτελείται από το τύμπανο και 3 πολύ μικρά κοκκαλάκια (σφύρα, άκμονας, αναβολέας), που μεταφέρουν τις δονήσεις του τυμπάνου παρακάτω.

Το εσωτερικό αυτί, που αποτελεί το κατεξοχήν όργανο της ακοής και της ισορροπίας.

Ωτίτιδα είναι η φλεγμονή του αυτιού και μπορεί να αφορά το εξωτερικό ή το μέσο αυτί. Όταν δεν διευκρινίζεται κατά συνθήκη αφορά το μέσο αυτί (οξεία μέση ωτίτιδα), που είναι η πιο συχνή.

Εξωτερική ωτίτιδα ή όπως συχνά ονομάζεται «αυτί του κολυμβητή»

Στην εξωτερική ωτίτιδα η φλεγμονή αφορά τον ακουστικό πόρο, δηλαδή το κανάλι που οδηγεί στο τύμπανο (το κομμάτι που καθαρίζουμε με την μπατονέτα). Ο ακουστικός πόρος είναι από την κατασκευή του μέρος σκοτεινό και ζεστό, το οποίο κρατάει επιπλέον υγρασία, συνθήκες ιδανικές για την ανάπτυξη μικροβίων και μυκήτων. Καλύπτεται από ευαίσθητο δέρμα που συχνά τραυματίζεται, είτε από τα νύχια, είτε από αιχμηρά αντικείμενα (μολύβια, ξυλάκια κ.τ.λ.) που βάζουν τα παιδιά στα αυτιά τους. Άλλοτε, σε παιδιά με δερματίτιδα έχει μικρές πληγές και επομένως σημεία εισόδου μικροβίων λόγω εκζεμάτων.

Η πιο συχνή αιτία της εξωτερικής ωτίτιδας όμως είναι η μακροχρόνια διαβροχή του δέρματος με νερό, εξ ου και το δεύτερο όνομά της.

Πώς εκδηλώνεται;

Χαρακτηριστικά της εξωτερικής ωτίτιδας είναι η έντονη φαγούρα, που μπορεί να συνοδεύεται και από οξύ πόνο ή και μείωση της ακοής λόγω του οιδήματος του ακουστικού πόρου. Ο πόνος αφορά κυρίως το εξωτερικό κομμάτι, οπότε πολύ συχνά ακόμη και απλό άγγιγμα του πτερυγίου τον επιδεινώνει.

Πώς θεραπεύεται;

Η θεραπεία περιλαμβάνει τοπική αντιμικροβιακή θεραπεία σε μορφή σταγόνων, συνήθως για 7-10 μέρες. Οι σταγόνες μπορεί να περιλαμβάνουν και κορτιζόνη. Τις περισσότερες φορές οι μικροί ασθενείς χρειάζονται και παυσίπονα για τον πόνο.

Σε παιδιά που παθαίνουν εξωτερικές ωτίτιδες συχνά ίσως ο παιδίατρός χορηγήσει σταγόνες, που εφαρμόζονται αμέσως μετά το κολύμπι, ώστε να στεγνώνει πιο γρήγορα ο ακουστικός πόρος και να προστατεύεται από μελλοντικές μολύνσεις.

Μπορεί το παιδί με εξωτερική ωτίτιδα να κολυμπήσει;

Το κολύμπι όπως αναφέρθηκε αποτελεί την πιο συχνή αιτία της εξωτερικής ωτίτιδας, επομένως, όσο και αν αυτό στεναχωρεί τους μικρούς μας φίλους ειδικά το καλοκαίρι, ΔΕΝ επιτρέπεται.

Τα παιδιά με εξωτερική ωτίτιδα ΔΕΝ κάνει να κολυμπάνε, να κάνουν βουτιές και γενικά να έχουν για πολλή ώρα το κεφάλι τους στο νερό, τουλάχιστον μέχρι να τελειώσει η θεραπεία.

Πώς μπορώ να προφυλάξω το παιδί μου, ώστε να αποφύγει το «αυτί του κολυμβητή»;

Υπάρχουν μερικές απλές συμβουλές που μπορεί να βοηθήσουν:

Καθαρίζετε τα αυτιά του παιδιού πολύ απαλά και σε κάθε περίπτωση αποφύγετε τη χρήση μπατονέτας.

Εφαρμόστε ωτοασπίδες όσο το παιδί κολυμπάει.

Στεγνώστε καλά τα αυτιά μετά το κολύμπι. Αυτό μπορεί να γίνει με μια πετσέτα και γερμένο το κεφάλι πάνω σε αυτή, με τη χρήση των σταγόνων που προαναφέρθηκαν ή ακόμα και με το πιστολάκι μαλλιών. Βάλτε το στην πιο χαμηλή σκάλα ή ακόμη και στον κρύο αέρα και από απόσταση περίπου 30 εκατοστών από το αυτί κουνήστε το απαλά πάνω κάτω (μην το κρατάτε σταθερό) για λίγα δευτερόλεπτα.

Εσωτερική ωτίτιδα ή οξεία μέση ωτίτιδα

Στην εσωτερική ωτίτιδα η φλεγμονή αφορά τον χώρο πίσω από το τύμπανο, που μολύνεται από ιούς και βακτήρια, πιο συχνά μετά από ιώσεις του ανώτερου αναπνευστικού (μετά από συνάχι, μπούκωμα κ.τ.λ.). Από τη φλεγμονή δημιουργείται και μαζεύεται υγρό, που μπορεί να είναι πυώδες και να πιέζει το τύμπανο. Είναι πολύ συχνή λοίμωξη καθώς υπολογίζεται ότι περίπου 80% των παιδιών θα εμφανίσουν τουλάχιστον ένα επεισόδιο ωτίτιδας μέχρι την ηλικία των 3 ετών.

Πώς εκδηλώνεται;

Χαρακτηριστικά της ωτίτιδας είναι ο έντονος πόνος, που συνήθως συνοδεύεται από πυρετό, κακή διάθεση και ανορεξία. Ορισμένα παιδιά μπορεί να παραπονιούνται ότι δεν ακούν καλά.

Πώς θεραπεύεται;

Η θεραπεία περιλαμβάνει αντιβιοτικά από το στόμα για 10 μέρες και παυσίπονα για την αντιμετώπιση του πόνου και του πυρετού.

Μπορεί το παιδί με μέση ωτίτιδα να κολυμπήσει;

Το παιδί με την κλασική ωτίτιδα μπορεί να κολυμπήσει κανονικά εφόσον η φλεγμονή δεν έχει πειράξει το τύμπανο. Αν το παιδί δεν έχει πυρετό και δεν πονάει μπορεί να μπει κανονικά στη θάλασσα ή την πισίνα. Καλό είναι βέβαια να αποφεύγονται οι βουτιές σε μεγάλο βάθος.

Ορισμένες φορές η οξεία μέση ωτίτιδα συνοδεύεται με ρήξη τυμπάνου, οπότε θα δείτε υγρό να τρέχει από το αυτί και η διάγνωση θα γίνει από τον παιδίατρό σας με το ωτοσκόπιο.

Στην περίπτωση που υπάρχει ρήξη τυμπάνου το παιδί θα πρέπει να μείνει εκτός νερού.