Εισαγωγή στερεών τροφών: Βασικοί κανόνες για τη διατροφή του βρέφους



Εισαγωγή στερεών τροφών: Βασικοί κανόνες για τη διατροφή του βρέφους

Γράφει η παιδίατρος Βικτωρία Κούγια

Η διατροφή ενός παιδιού, ειδικά κατά το πρώτο έτος της ζωής του είναι πολύ σημαντική για το μέλλον του, καθώς σηματοδοτεί τις διατροφικές του συνήθειες αλλά και τη γενικότερη σχέση του με το φαγητό.

Πότε ξεκινάει το μωρό σας να τρώει κάτι άλλο εκτός από γάλα; Ποιες τροφές είναι κατάλληλες για το μωρό σας;

Στον παρακάτω οδηγό θα βρείτε όλους τους βασικούς κανόνες για την εισαγωγή των στερεών τροφών!

Πότε πρέπει να γίνεται η εισαγωγή στερεών τροφών;

Η εισαγωγή των στερεών τροφών χρονικά μπορεί να γίνει μεταξύ του 4ου και 6ου μήνα, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Εταιρία Παιδιατρικής Γαστροεντερολογίας, Ηπατολογίας και Διατροφής (ESPGHAN), ή περί τον 6ο μήνα σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) και την Αμερικανική Παιδιατρική Εταιρία (ΑΑΡ).

Βασικές προϋποθέσεις είναι το μωρό να στηρίζει καλά το κεφάλι, να φέρνει παιχνίδια ή άλλα αντικείμενα στο στόμα, να κάθεται με υποστήριξη. Τo κυριότερο όμως είναι να δείχνει ενδιαφέρον για τα φαγητά, δηλαδή όταν τα βλέπει να γέρνει προς το μέρος τους με ενθουσιασμό, ανοίγοντας το στόμα.

Με ποια τροφή πρέπει να ξεκινήσω;

Σε αντίθεση με την επικρατούσα αντίληψη δεν υπάρχει «σειρά» με την οποία πρέπει να μπαίνουν οι τροφές, ούτε συγκεκριμένες τροφές πρέπει εισάγονται σε συγκεκριμένους μήνες. Αυτό σημαίνει ότι το μωρό σας μπορεί να φάει όλες τις κατηγορίες τροφών (π.χ. , αυγό, ψάρι, ζυμαρικά) από την αρχή. Η επιλογή της σειράς εισαγωγής των τροφών μπορεί να γίνει με βάση τις διατροφικές ανάγκες του βρέφους, την εποχικότητα (δηλαδή κάθε φρούτο και λαχανικό στην εποχή του) και τις πολιτισμικές διατροφικές συνήθειες (άλλες συνήθειες έχουν οι Έλληνες και άλλες οι Ιάπωνες).

Στην ηλικία που μπαίνουν οι στερεές τροφές τα συστατικά που χρειάζεται περισσότερο ο οργανισμός γιατί τελειώνουν οι αποθήκες του, είναι ο σίδηρος και ο ψευδάργυρος. Γενικά, το κρέας και τα λαχανικά περιέχουν περισσότερα θρεπτικά συστατικά ανά μερίδα από ότι τα φρούτα ή τα δημητριακά.

Αν το μωρό σιτίζεται με αποκλειστικό μητρικό γάλα, προτιμότερο ειναι να εισάγουμε νωρίς τις κρεατόσουπες (λαχανικά με κρέας), καθώς είναι πλούσια πηγή των συστατικών που έχουν αυξημένη ανάγκη τα βρέφη στην ηλικία των πέντε με έξι μηνών.

Ποιος είναι ο βασικός κανόνας στην εισαγωγή των στερεών;

Ο βασικός κανόνας για την εισαγωγή των στερεών είναι η κάθε τροφή να εισάγεται μόνη της και με απόσταση 3-5 ημερών από την επόμενη, για αναγνώριση τυχόν αλλεργίας. Μην ξεχνάτε ότι κάθε τροφή που δοκιμάζει το παιδί σας την τρώει για πρώτη φορά και δυνητικά μπορεί να του προκαλέσει αλλεργία. Αν δώσετε πολλές διαφορετικές τροφές μαζί και το παιδί παρουσιάσει σε κάποια από αυτές αλλεργική αντίδραση, τότε δεν θα ξέρετε σε ποια.

Όποια τροφή έχετε εισάγει τη διατηρείτε ως βάση και πάνω σε αυτή να προσθέτετε κάτι καινούριο ανά 3-5 μέρες.

Πώς θα καταλάβω ότι το παιδί μου έχει αλλεργία σε κάποια τροφή;

Οι εκδηλώσεις αλλεργίας μπορεί να είναι η εμφάνιση εξανθήματος (κοκκινίλα) γύρω από το στόμα ή και στο σώμα, οίδημα (πρήξιμο) χειλιών, εμετός ή διάρροια και ερεθισμός περιπρωκτικά. Σε κάθε τέτοια περίπτωση επικοινωνείτε απευθείας με τον γιατρό σας για οδηγίες.

Πότε να δώσω στο παιδί μου τροφές που συχνά προκαλούν αλλεργίες;

Οι τροφές που θεωρούνται ιδιαίτερα αλλεργιογόνες, όπως είναι το αυγό, το ψάρι και οι ξηροί καρποί μπορούν κανονικά να μπουν στην διατροφή του βρέφους από την αρχή. Οι έρευνες έδειξαν ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος οι τροφές αυτές να εισάγονται αργότερα, δηλαδή πιο κοντά στο έτος. Η καθυστερημένη εισαγωγή δεν φαίνεται να επηρεάζει καθόλου την εμφάνιση αλλεργίας. Το ίδιο ισχύει και για τη γλουτένη.

 

Ωραία, ξεκινάμε το φαγητό: Πώς;

Διαλέξτε μια στιγμή της ημέρας, που το παιδί είναι χαρούμενο και καλοδιάθετο και όχι υπερβολικά πεινασμένο, ώστε να έχει υπομονή να πειραματιστεί με τις νέες τροφές. Πολλές φορές βοηθά αν παράλληλα τρώτε κι εσείς. Επίσης, μπορείτε να θηλάσετε λίγο πριν (αν φαίνεται να πεινάει πολύ ) ή μετά, ώστε να συνδυάσει το φαγητό με κάτι ευχάριστο όπως ο θηλασμός

Διαλέξτε ένα μαλακό κουταλάκι και προσφέρετε το πολτοποιημένο φαγητό. Αν το μωρό δείχνει ξαφνιασμένο, βοηθήστε το να καταλάβει πώς μπαίνει το κουτάλι στο στόμα και δώστε του λίγο χρόνο για να συνηθίζει τις νέες υφές. Το ίδιο ισχύει και με τα κομμάτια φαγητού, αν ακολουθείτε τη μέθοδο baby led weaning. Στην αρχή η ποσότητα που θα φάει δεν έχει τόση μεγάλη σημασία, όσο η εξοικείωση με την διαδικασία.

Ταΐστε το μωρό αργά και με υπομονή, χωρίς να το πιέζετε αλλά ενθαρρύνοντας και επιβραβεύοντάς το. Κατά τη διάρκεια του φαγητού φροντίστε να το κοιτάτε συχνά και να του μιλάτε πολύ.

Κάντε τη διαδικασία του φαγητού ευχάριστη, με τραγουδάκια, και οπωσδήποτε αποφύγετε τη σύνδεση του φαγητού με οθόνες (τηλεόραση/κινητό/ τάμπλετ).

Αν παρά τις προσπάθειές σας το μωρό κλείνει πεισματικά το στόμα ή γυρίζει το κεφάλι από την άλλη και φαίνεται εκνευρισμένο από τη διαδικασία σημαίνει ότι δεν είναι ακόμη έτοιμο. Κάντε ένα διάλλειμα και επαναλάβετε την προσπάθεια μετά από 5-7 μέρες.

Πόση ποσότητα να δώσω και πόσο συχνά να ταΐζω το μωρό μου;

Αρχικά προσφέρετε μικρές ποσότητες από κάθε τροφή, τις οποίες σταδιακά αυξάνετε, ώστε να ανταποκριθείτε στις ανάγκες του μωρού.

Αρχικά τα γεύματα στα βρέφη 6-8 μηνών μπορεί να είναι 2-3 την ημέρα, που αυξάνονται σε 3-4 για μωρά 9-23 μηνών, με 1-2 έξτρα σνακ, αν το παιδί τα ζητάει.

Το κάθε μωρό μπορεί να φτιάξει το δικό του ωράριο φαγητού. Σε κάθε περίπτωση δεν προσαρμόζουμε το παιδί στο πρόγραμμα αλλά το πρόγραμμα στο παιδί. Είναι σημαντικό να διατηρούνται περίπου οι ίδιες ώρες φαγητού καθημερινά βοηθά το παιδί να καταλάβει ότι τώρα είναι η ώρα του φαγητού.

Το μωρό μου δεν τρώει ορισμένες τροφές. Τι να κάνω;

Αν στο μωρό σας δεν αρέσει μια τροφή, μη βιαστείτε να την απορρίψετε. Προσφέρετέ την ξανά, 10-12 φορές, σε διαφορετικές μέρες, δίνοντας στο μωρό την ευκαιρία να τη συνηθίσει.

Αν το παιδί σας απορρίπτει μια τροφή που έτρωγε ή αν για λίγες μέρες μειώσει την ποσότητα, μην ανησυχείτε. Κάποιες μέρες θα τρώει περισσότερο και όλες τις τροφές, κάποιες θα τρώει λιγότερες ποσότητες και πιο επιλεκτικά. Είναι απόλυτα φυσιολογικό και δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας.

Πότε μπορώ να αρχίσω τα κομματάκια;

Μεταξύ του 8ου και 10ου μήνα το παιδί αρχίζει να ενδιαφέρεται να πιάσει και να περιεργαστεί το φαγητό του. Σε αυτή την ηλικία μπορείτε να προσφέρετε φαγητό σε κομμάτια που μπορεί εύκολα να κρατήσει το παιδί. Τα κομμάτια αυτά θα πρέπει να έχουν περίπου το μέγεθος ενός δακτύλου ενήλικα (δηλαδή όταν τα κλείνει το μωρό σας στην παλάμη του να περισσεύει λίγο από πάνω),να είναι μαλακά και να καταπίνονται εύκολα. Για παράδειγμα μπορείτε να προσφέρετε μαλακά φρούτα, λαχανικά στον ατμό ή βρασμένα, μακαρονάκια, πατάτα, μωρουδιακά μπισκοτάκια.

Γενικά, αρχίστε με τα πολτοποιημένα φαγητά και προχωρήστε σύντομα στα πατημένα και μετά στα κομματάκια, όταν το μωρό σας φαίνεται ότι μπορεί να τα χειριστεί. Μην καθυστερείτε με τα πολτοποιημένα φαγητά για καιρό.

Να δώσω στο παιδί μου κουταλάκι;

Δώστε στο παιδί να κρατάει ένα κουταλάκι όταν το ταΐζετε. Το παιδί αρχικά θα παίζει με αυτό και όσο η δεξιότητά του βελτιώνετε μπορεί να αρχίσει να το χρησιμοποιεί για να φέρνει και μόνο του φαγητό στο στόμα του.

Επιτρέπεται να δώσω στο παιδί μου χυμό;

Μην προσφέρετε χυμό στα παιδιά μέχρι την ηλικία του 1 έτους. Το ολόκληρο φρούτο είναι πιο θρεπτικό. Αν ένα παιδί συνηθίσει να πίνει χυμό αντί για νερό σε διάφορες στιγμές κατά τη διάρκεια της ημέρας έχει περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσει διάρροιες, τερηδόνα και μελλοντικά παχυσαρκία.

Μετά το έτος και μέχρι τουλάχιστον την ηλικία των 3 ετών χυμό μπορείτε να δώσετε μόνο αν είναι 100% φυσικός και μόνο μέχρι 120ml την ημέρα.

Πότε να σταματήσω να το ταΐζω;

Όταν το μωρό σας χορτάσει θα γυρίσει το κεφάλι από την άλλη ή θα αρχίσει να γκρινιάζει ή να κλαίει. Αυτός είναι ο τρόπος του να σας δείξει ότι δε θέλει άλλο. Σε αυτές τις περιπτώσεις ΜΗΝ πιέζετε το παιδί να φάει άλλο. Εμπιστευτείτε το παιδί σας και μάθετέ του να τρώει με βάση το αίσθημα της πείνας και του κορεσμού. Αυτό θα το βοηθήσει να αναπτύξει υγιεινές διατροφικές συνήθειες για όλη του τη ζωή.

Πότε να δώσω νερό και πώς;

Όταν ξεκινήσουν οι στερεές τροφές και μειωθεί το γάλα, η ανάγκη του μωρού για ενυδάτωση καλύπτεται από νερό. Το νερό δε χρειάζεται να είναι εμφιαλωμένο, ούτε βρασμένο, απλό νερό της βρύσης είναι αρκετό. Προσφέρετε αρχικά μετά το γεύμα και αργότερα όποτε χρειάζεται νερό σε εκπαιδευτικό ποτηράκι. Επίσης το νερό είναι απαραίτητο για την αποφυγή δυσκοιλιότητας.

Μικρές συμβουλές για μεγάλες νίκες!

  • Αφήστε το παιδί να λερωθεί!!! Πασαλειμμένα πρόσωπα, λερωμένες σαλιέρες και δίσκοι φαγητού είναι μια καλή αρχή για το χτίσιμο μιας σωστής διατροφής.
  • Πλύνετε καλά τα φρούτα και τα λαχανικά πριν τα καθαρίσετε.
  • Μέχρι το παιδί να γίνει ενός έτους ΔΕΝ δίνουμε αλάτι, ζάχαρη και μέλι
  • Προτιμήστε φρέσκα φρούτα και λαχανικά εποχής
  • Αλλάξτε τακτικά γεύσεις και μην συνδυάζεται πάρα πολλά λαχανικά μαζί.
  • Δεν τους στερούμε τα λιπαρά! Έως την ηλικία των 2 τους δίνουμε κανονικά μη επεξεργασμένα λιπαρά.