Βήχας & παιδιά: Οι μύθοι γύρω από τον βήχα και οι αιτίες που τον προκαλούν



Βήχας & παιδιά: Οι μύθοι γύρω από τον βήχα και οι αιτίες που τον προκαλούν

Γράφει η Παιδίατρος Βικτωρία Κούγια

Ο βήχας είναι σύμπτωμα και όχι ασθένεια! Συχνά μπορεί να είναι ενοχλητικός, να ανησυχεί τους γονείς και να ταλαιπωρεί τα παιδιά, ακόμη και να αναστατώνει την καθημερινότητα τους, αλλά αυτό δεν σημαίνει πάντα ότι το παιδί είναι «άρρωστο». Ο βήχας αποτελεί άμυνα του οργανισμού και βοηθά να απομακρυνθούν από το λαιμό και τους πνεύμονες οι βλεννώδεις εκκρίσεις, τυχόν ερεθιστικές ουσίες, ιοί και βακτήρια.

Πρόκειται για ένα πολύ κοινό σύμπτωμα το χειμώνα και η πιο συχνή αιτία είναι οι ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος, δηλαδή τα κρυολόγηματα. Τα παιδιά γεννιούνται με ανώριμο ανοσοποιητικό σύστημα και καθώς μεγαλώνουν έρχονται σε επαφή με ιούς, αρρωσταίνουν και έτσι αποκτούν ανοσία. Αν σκεφτεί κανείς πως ένα παιδί εμφανίζει κάθε χρόνο κατά μέσο όρο 8-12 κρυολογήματα που συνοδεύονται από βήχα, τότε μπορεί να αντιληφθεί πόσο συχνά βήχουν τα παιδιά.

Πώς συνδέεται ο βήχας με τα κρυολογήματα, δηλαδή τις ιώσεις του αναπνευστικού;

Στο παιδί που έχει έντονη καταρροή και μπούκωμα οι παχιές εκκρίσεις της μύτης τρέχουν προς τα πίσω, ειδικά όταν αυτό είναι ξαπλωμένο, ερεθίζουν το ρινοφάρυγγα και προκαλούν τον αντανακλαστικό βήχα. Δηλαδή εκείνη την ώρα ο οργανισμός αντιδρά και προσπαθεί να αποβάλει τις εκκρίσεις (βλέννη και μύξες).

Εκτός από αυτόν τον άμεσο τρόπο, ο βήχας συνδέεται με τις ιώσεις και με έναν επιπλέον τρόπο. Ο βήχας συχνά μπορεί να ξεκινήσει με αφορμή μια ίωση, αλλά παραμένει σαν μοναδικό σύμπτωμα ακόμη και αν η λοίμωξη υποχωρήσει. Αυτός ο βήχας ονομάζεται μεταλοιμώδης και μπορεί να διαρκέσει έως και 2-3 βδομάδες μετά την ίωση.

Φυσικά υπάρχουν και άλλες αιτίες που μπορούν να προκαλέσουν τον βήχα, άλλες σοβαρές και άλλες λιγότερο σοβαρές. Αυτές δεν συναντώνται τόσο συχνά και σίγουρα χρειάζονται ιατρική παρακολούθηση. Μεταξύ άλλων περιλαμβάνουν το άσθμα, τον αλλεργικό βήχα, τον βήχα από ερεθιστικές ουσίες, τον βήχα από ξένο σώμα, καθώς και τον βήχα που οφείλεται σε λοιμώξεις από βακτήρια και χρειάζεται αντιβιοτικά.

Μύθος 1ος: Ο βήχας χρειάζεται σιρόπι

Τα σιρόπια για τον βήχα δεν βοηθούν στην αντιμετώπιση του στα παιδιά. Υπάρχουν μάλιστα μελέτες που υποστηρίζουν ότι μπορεί να είναι και επιβλαβή. Πάντως σε κάθε περίπτωση απαγορεύονται σε παιδιά ηλικίας κάτω των 6 ετών.
Τα παιδιά άνω των 6 ετών μπορούν να πάρουν φάρμακα για το βήχα μόνο ΑΝ το κρίνει ο παιδίατρός τους. Ωστόσο δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα ότι τα φάρμακα αυτά θα βοηθήσουν.

Μύθος 2ος: Ο βήχας περνά με αντιβιοτικά

Τα αντιβιοτικά ΔΕΝ βοηθούν στην αντιμετώπιση είτε του βήχα του κρυολογήματος, είτε του μεταλοιμώδους βήχα. Όπως έχουμε τονίσει πολλές φορές τα αντιβιοτικά είναι άχρηστα και περιττά στις ιώσεις.

Μύθος 3ος: Ο συχνός βήχας σημαίνει άσθμα

Τα παιδιά που βήχουν μετά από ιώσεις, δηλαδή αυτά που εμφανίζουν μεταλοιμώδη βήχα δεν σημαίνει ότι έχουν άσθμα, ούτε προδικάζει ότι σίγουρα θα εμφανίσουν.

Μύθος 4ος: Το παιδί που βήχει πρέπει να παραμείνει στο σπίτι

Αν το παιδί εκτός από βήχα, έχει πυρετό, καταρροή ή δείχνει ταλαιπωρημένο, εννοείται πως πρέπει να μείνει στο σπίτι. Αν ωστόσο το κρυολόγημα έχει υποχωρήσει και έχει μείνει μόνο ο βήχας, δεν υπάρχει λόγος το παιδί να μην γυρίσει στο σχολείο κανονικά. Το ίδιο ισχύει και για τα παιδιά που βήχουν λόγω άσθματος. Με την κατάλληλη αγωγή μπορούν να πηγαίνουν στο σχολείο κανονικά.

Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου;

1. Το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα είναι να μένει η μύτη ανοιχτή και καθαρή από εκκρίσεις. Για τον λόγο αυτό είναι σημαντικό να κάνετε άφθονες και συχνές ρινοπλύσεις με φυσιολογικό ορό.
2. Κρατήστε τα παιδιά ενυδατωμένα με πολλά υγρά (νερό, γάλα, χυμούς, σούπες). Αυτό βοηθά τις εκκρίσεις να γίνονται πιο λεπτόρευστες και να απομακρύνονται με τον …βήχα! Σε παιδιά ΑΝΩ του έτους μπορείτε να δώσετε 30 λεπτά πριν τον ύπνο χλιαρό (όχι καυτό) νερό με 1-2 κουταλιές μέλι, με ή χωρίς λεμόνι.Υπάρχουν κάποιες μελέτες που υποστηρίζουν ότι το μέλι μπορεί να μειώσει τη βαρύτητα και τη διάρκεια του βήχα.
3. Φροντίστε να μην βρίσκεται σε περιβάλλον με καπνό, γιατί ο καπνός του τσιγάρου χειροτερεύει τον βήχα.
4. Και τέλος, όπως πάντα καλό πλύσιμο χεριών για να μην κολλήσει την ίωση και η υπόλοιπη οικογένεια.

Πότε πρέπει να ανησυχήσω;

• Αν το παιδί δεν τρώει καλά και κυρίως αν δεν πίνει αρκετά υγρά και δεν έχει αρκετές βρεγμένες πάνες.
• Αν αναπνέει με δυσκολία, γρήγορα και σαν λαχανιασμένο.
• Αν η διάρκεια του βήχα σας ανησυχεί (περισσότερο από 4 βδομάδες) ή η ένταση και η συχνότητά του επηρεάζει τον ύπνο και το φαγητό του παιδιού.

Αυτό που πρέπει να θυμάστε είναι ότι αν το παιδί σας έχει βήχα αλλά δεν παρουσιάζει κάποιο άλλο σύμπτωμα τότε κατά πάσα πιθανότητα ο βήχας δεν έχει πιο σοβαρή αιτία.